Historia tak zasłużonego parowozu jakim jest Px48 zaczyna się w roku 1943, kiedy to w Krakowie inż. Sielecki - pracownik chrzanowskiego Fabloku - odnalazł dokumentacje i rysunki techniczne parowozu Wp29 "Wilno" (Px29). Parowozy typu Wp29 zostały wyprodukowane w 1929 roku na zlecenie Ministerstwa Komunikacji przez Warszawską Spółkę Akcyjną Budowy Parowozów w Warszawie.
Dzięki zastosowaniu przegrzewacza o powierzchni 12,8 m2, oraz sklepienia w palenisku miał większą moc i siłę pociągową oraz był ekonomiczny w zużyciu węgla. Mógł prowadzić pociągi o masie 300t z prędkością 25 km/h! po torze poziomym i 10 km/h na wzniesieniu 0,5%. Aby umożliwić przechodzenie przez łuki o promieniu 35 metrów IV oś wiązana miała przesuwność 15 mm, a oś II zwężone o 3 mm obrzeża kół.
Parowóz wyposażony był w stawidło Heusingera, suwaki okrągłe, cylindry z wyrównywaczami ciśnień, prasę smarną Friedmanna (do smarowania cylindrów i suwaka), ręczny hamulec przerzutowy oraz powietrzny Westinghouse'a. Parowozy były wyposażone w oddzielny tender, dzięki któremu zapas węgla i wody wystarczał przy pełnym obciążeniu na trasę długości ok 65 km, a obsługa miała łatwy dostęp do części mechanizmów parowozu. Sygnalizowane początkowo wykolejenia tendra przy jeździe tyłem i samego parowozu na łukach, zostało później wyjaśnione złym układem torowiska.
Według planów i dokumentacji parowozu Wp29 opracowano konstrukcję parowozu typu Px48 (oraz Px49 - exportowa wersja Px48 z trzyosiowym tendrem). Produkcja parowozów Px48 trwała od 1949 do 1955r. w Fabryce Lokomotyw w Chrzanowie. Na początku lat pięćdziesiątych, 17 parowozów tej serii zostało przebudowanych na tor o prześwicie 1000mm w ZNTK Nowy Sącz.
Dla PKP Fablok wyprodukował 100 lokomotyw typu Px48, natomiast wersja eksportowa oznaczona została jako Px49.
W sumie na eksport wyprodukowano 22 egzemplarze:
- Do Rumuni (typ "Duna") 10 sztuk w 1949r.
- do Jugosławii (typ "Sawa") 12 sztuk w 1950r - zamówienie nie zostało zrealizowane, natomiast parowozy trafiły na PKP.
Dane techniczne
| Szczegóły techniczne parowozu Px48 | ||||
|---|---|---|---|---|
Rysunek techniczny
|
||||
| Producent | Fablok Chrzanów | |||
| Lata budowy | 1948-1955 | |||
| Układ osi | 0-4-0 (OOOO) | |||
| Moc | 134 kW / 180 KM | |||
| Szerokość torow | 750, 785, 1000 mm | |||
| Szerokość cylindrów | 320 mm | |||
| Skok tłoka | 360 mm | |||
| Średnica kół napędnych | 750 mm | |||
| Rozstaw osi sztywnych | 1900 mm | |||
| Całkowity rozstaw osi | 2900 mm | |||
| Ciśnienie w kotle | 13 atmosfer (1,3 MPa) | |||
| Powierzchnia rusztu | 1,47 m2 | |||
| Powierzchnia ogrzewalna kotła | 40 m2 | |||
| Powierzchnia ogrzewalna przegrzewacza | 13,4 m2 | |||
| Całkowita powierzchnia ogrzewalna | 53,8 m2 | |||
| Masa w stanie próżnym | 20 ton | |||
| Masa służbowa | 22 tony | |||
| Masa przyczepna | 22 tony | |||
| Nacisk osi | 5,5 tony | |||
| Długość całkowita | 6998 m | |||
| Wysokość całkowita | 3,06 m | |||
| Szerokość całkowita | 2,24 m | |||
| Najmniejszy promień łuku toru | 35 m | |||
| Prędkość maksymalna | 35 km/h | |||
| Tender Ptx48 | ||||
| Liczba osi | 4 osie | |||
| Średnica kół | 600 mm | |||
| Rozstaw osi | 2350 mm | |||
| Pojemność skrzyni wodnej | 6 m3 | |||
| Pojemność skrzyni węglowej | 4 tony | |||
| Masa w stanie prożnym | 8 tony | |||
| Masa służbowa | 18 ton | |||
Parowozy stacjonujące w Środzie Wielkopolskiej
| Parowóz Px48-1756 | |||
|---|---|---|---|
|
|||
| Rok produkcji | 1951 | ||
| Numer fabryczny | 2253 | ||
| Numer kotła | 814 | ||
| Oddany do służby | 30.04.1952 | ||
| Rozpoczęcie pracy w Środzie | 11.05.1981 | ||
| Założenie skrzyni ogniowej | 1991 | ||
| Stan obecny | CZYNNY | ||
| Parowóz Px48-1920 | |||
|---|---|---|---|
|
|||
| Rok produkcji | 1955 | ||
| Numer fabryczny | 4509 | ||
| Numer kotła | 0117 | ||
| Oddany do służby | 22.10.1955 | ||
| Rozpoczęcie pracy w Środzie | 01.08.1977 | ||
| Założenie skrzyni ogniowej | 1997 | ||
| Stan obecny | NAPRAWA GŁÓWNA | ||