Opis konstrukcji parowozów Px48

Historia tak zasłużonego parowozu jakim jest Px48 zaczyna się w roku 1943, kiedy to w Krakowie inż. Sielecki - pracownik chrzanowskiego Fabloku - odnalazł dokumentacje i rysunki techniczne parowozu Wp29 "Wilno" (Px29). Parowozy typu Wp29 zostały wyprodukowane w 1929 roku na zlecenie Ministerstwa Komunikacji przez Warszawską Spółkę Akcyjną Budowy Parowozów w Warszawie.

Dzięki zastosowaniu przegrzewacza o powierzchni 12,8 m2, oraz sklepienia w palenisku miał większą moc i siłę pociągową oraz był ekonomiczny w zużyciu węgla. Mógł prowadzić pociągi o masie 300t z prędkością 25 km/h! po torze poziomym i 10 km/h na wzniesieniu 0,5%. Aby umożliwić przechodzenie przez łuki o promieniu 35 metrów IV oś wiązana miała przesuwność 15 mm, a oś II zwężone o 3 mm obrzeża kół.

Parowóz wyposażony był w stawidło Heusingera, suwaki okrągłe, cylindry z wyrównywaczami ciśnień, prasę smarną Friedmanna (do smarowania cylindrów i suwaka), ręczny hamulec przerzutowy oraz powietrzny Westinghouse'a. Parowozy były wyposażone w oddzielny tender, dzięki któremu zapas węgla i wody wystarczał przy pełnym obciążeniu na trasę długości ok 65 km, a obsługa miała łatwy dostęp do części mechanizmów parowozu. Sygnalizowane początkowo wykolejenia tendra przy jeździe tyłem i samego parowozu na łukach, zostało później wyjaśnione złym układem torowiska.

Według planów i dokumentacji parowozu Wp29 opracowano konstrukcję parowozu typu Px48 (oraz Px49 - exportowa wersja Px48 z trzyosiowym tendrem). Produkcja parowozów Px48 trwała od 1949 do 1955r. w Fabryce Lokomotyw w Chrzanowie. Na początku lat pięćdziesiątych, 17 parowozów tej serii zostało przebudowanych na tor o prześwicie 1000mm w ZNTK Nowy Sącz.

Dla PKP Fablok wyprodukował 100 lokomotyw typu Px48, natomiast wersja eksportowa oznaczona została jako Px49.
W sumie na eksport wyprodukowano 22 egzemplarze:

  • Do Rumuni (typ "Duna") 10 sztuk w 1949r.
  • do Jugosławii (typ "Sawa") 12 sztuk w 1950r - zamówienie nie zostało zrealizowane, natomiast parowozy trafiły na PKP.

Dane techniczne

Szczegóły techniczne parowozu Px48
Rysunek techniczny
Producent Fablok Chrzanów
Lata budowy 1948-1955
Układ osi 0-4-0 (OOOO)
Moc 134 kW / 180 KM
Szerokość torow 750, 785, 1000 mm
Szerokość cylindrów 320 mm
Skok tłoka 360 mm
Średnica kół napędnych 750 mm
Rozstaw osi sztywnych 1900 mm
Całkowity rozstaw osi 2900 mm
Ciśnienie w kotle 13 atmosfer (1,3 MPa)
Powierzchnia rusztu 1,47 m2
Powierzchnia ogrzewalna kotła 40 m2
Powierzchnia ogrzewalna przegrzewacza 13,4 m2
Całkowita powierzchnia ogrzewalna 53,8 m2
Masa w stanie próżnym 20 ton
Masa służbowa 22 tony
Masa przyczepna 22 tony
Nacisk osi 5,5 tony
Długość całkowita 6998 m
Wysokość całkowita 3,06 m
Szerokość całkowita 2,24 m
Najmniejszy promień łuku toru 35 m
Prędkość maksymalna 35 km/h
Tender Ptx48
Liczba osi 4 osie
Średnica kół 600 mm
Rozstaw osi 2350 mm
Pojemność skrzyni wodnej 6 m3
Pojemność skrzyni węglowej 4 tony
Masa w stanie prożnym 8 tony
Masa służbowa 18 ton

Parowozy stacjonujące w Środzie Wielkopolskiej

Parowóz Px48-1756
Rok produkcji 1951
Numer fabryczny 2253
Numer kotła 814
Oddany do służby 30.04.1952
Rozpoczęcie pracy w Środzie 11.05.1981
Założenie skrzyni ogniowej 1991
Stan obecny CZYNNY
Parowóz Px48-1920
Rok produkcji 1955
Numer fabryczny 4509
Numer kotła 0117
Oddany do służby 22.10.1955
Rozpoczęcie pracy w Środzie 01.08.1977
Założenie skrzyni ogniowej 1997
Stan obecny NAPRAWA GŁÓWNA
TRASA KOLEJOWA

Średzka Kolej Powiatowa to wspaniałe miejsce na spędzenie wolnego czasu w otoczeniu wąskotorowych zabytków techniki kolejowej. To również niesamowita możliwość przeniesienia się w czasy epoki pary, w których parowozy odgrywały główną rolę.

Dane adresowe
Środa Wielkopolska
ul. Niedziałkowskiego 25
+48 698-013-292